Bu yazımız Jailbreak adına hemen hemen tüm bilgileri barındırmakla
beraber sizi aradığınız metoda en kısa şekilde ulaştıracak bir
kılavuzdur. Jailbreak hakkında tüm sorularınıza yanıt bulabileceğiniz
gibi iPhone, iPod touch, iPad ve Apple TV jailbreak hakkında her şeye erişebilirsiniz.
Jailbreak hakkında zaten önceden bilginiz bulunuyorsa jailbreak ile
ilgili yönergelere ulaşmak için aşağılara doğru inebilirsiniz. Henüz
jailbreak hakkında bilgisi olmayan kullanıcılar da aşağıda yer alan
bilgiler ile her yönü ile jailbreak hakkındaki sorularına yanıt
bulabilirler. Haliyle biraz uzun oldu ama artık idare edin :)
Jailbreak Nedir?
Her jailbreak programı gibi amaç iPhone, iPad iPod Touch, Apple TV
gibi cihazların üretici firma Apple tarafından koyulmuş olan sistem
kilidini açmaktır. Jailbreak, hacker’lar tarafından iPhone, iPad, iPod
Touch, Apple TV gibi cihazların sistem açıklarını bulmak ve bu
açıklardan faydalanılarak geliştirdikleri exploit uygulamaları üzerinden
sistem kilidini kaldırmak olarak izah edilebilir. Böylelikle
cihazlarınızın sistemine bazı programlar ile erişimini sağlayabilir ve
istediğiniz müdahaleyi yapabilme imkanına sahip olursunuz. Bu
müdahalelerin başında sim kilitli cihazların sim kilidini açmak (unlock)
ve uygulama, müzik, video ve tüm dosyaları iTunes dışında özgürce
yüklemek gibi işlemlerin önünü açmış olursunuz.
Temel olarak jailbreak’in amacı bu olup crack diye tabir edilen ve
ücretli uygulamaların bedava yüklenmesini sağlayan sistem kilidi
kaldırma işlemidir. (crackli uygulamaları kullandıktan sonra
beğendiğiniz uygulamaları satın almak etik açısından da hak ihlali
açısından da daha uygun bir davranış olacaktır.)
Jailbreak’in Faydaları Nelerdir?
Jailbreak’in öncelikli olarak cihazlarımıza kazandırdığı en önemli
yetenek Apple’ın koymuş olduğu güvenlik kısıtlamalarından dolayı 3.
parti diye adlandırılan ve Apple’dan onaylı olmayan eklentilerin sisteme
yüklenebilmesine olanak tanımasıdır.
Örneğin, Apple’ın standart simgelerini değiştirmek, kullanıcı
arayüzünde bir takım değişiklikler yapmak (örneğin yeni bir tema
yüklemek) gibi özel isteklerinizi uygulamak için jailbreak yapmayı
düşünebilirsiniz. Yahut yan yana dört değil de beş simge koymak
isteyebilir bunu da çeşitli tweak’ler yardımı ile yapabilirsiniz.
Standart zil sesleri yerine kendi oluşturduğunuz zil seslerini koymak
veya tek bir şebeke ile eçalışaceak eşkildeki cihazınızın sim kilidini
kaldırıp her sim kartla çalışmasını sağlamak gibi bir çok işlevi
yüklenecek olan çeşitli uygulamalar ile sağlamak isteyebilirsiniz.
Bu ve buna benzer bir çok yeni özelliği cihazlarınıza kazandırmak,
cihazınızda eksik gördüğünüz bir çok özelliği zengin 3. parti yazılımlar
sayesinde yapmak için jailbreak tercih edilebilir bir uygulama olarak
çokça başvurulan bir yöntemdir.
Jailbreak Yasal Mı?
Jailbreak ABD hükümeti tarafından yasadışı kabul edilmiş ancak 201o
yılında açılan karşı bir dava ile jailbreak yasal hale gelmiştir. ABD
dışında yaşıyor olsanız bile yaşadığınız ülkede bu konuda açılmış ve
aksine sonuçlanmış bir dava yoksa gönül rahatlığı ile jailbreak’in tıpkı
ABD’de olduğu gibi yasal olduğunu bilmelisiniz.
Jailbreak ve Cihaz Garantisi Çelişkisi
Bugün herhangi bir Apple Store yahut bulunduğunuz ülkedeki yetkili
satıcıya gidip jailbreakli cihazınızı gösterirseniz kendilerinden
müşteri desteği alamayacağınızı, yani ürünü garanti kapsamında
değerlendirmeyeceğini söylemesi şaşırtmasın. Jailbreak’in yasal olması
ilgili satıcının size sattığı cihaza ait sözleşmesine dayanarak böyle
bir davranışta bulunmasına engel değildir.
Apple’ın iOS cihazlarına yetkisizce işlem yapılması ve sisteme
müdahale konusunda garanti kapsamında size hizmet vermeyi reddedebilir.
Bu durumda en azından servise göndermek zorunda olacağınız cihazı
iTunes’tan geri yükleyerek (restore) tamamen sıfırlanmış olarak
götürmeniz bu tip sorunlarla karşılaşmanızı da engelleyecektir.
Cihazım Çöpe Gidebilir Mi?
Çok eski günlerde kalan metodlar belki buna sebebiyet verebilirdi,
ancak günümüzdeki jailbreak metodlarının cihazınıza kalıcı bir zarar
verme ihtimali bulunmamaktadır. Başınıza gelebilecek en kötü şey
cihazınızın tepkisiz kalması, kilitlenmesi gibi durumlar olabilir. Bu
durumda da yapılması gereken mevcut iOS işletim sistemi dosyasının
cihaza geri yüklenmesi ile sistemin geri gelmesi mümkün olacaktır. Salt
jailbreak nedeniyle cihazınız kullanılmaz hale gelmemektedir, en azından
bugüne kadar böyle bir soruna yol açtığı görülmemiştir diyebiliriz.
Jailbreak ile Unlock Aynı Şeyler Mi?
Hayır, jailbreak Apple’ın sisteme erişimde koymuş olduğu kısıtlamayı
kaldıran bir metoddur, ancak sim kilidi (sim lock) ve bu kilidi kaldırma
işlemi (unlock) farklı şeylerdir. Kesiştikleri tek nokta bazı sim
kilidi kaldırma yöntemlerini kullanmak için cihazınızın jailbreakli
olması gerekebilir. Bu gibi durumlarda genellikle işlem 3. parti bir
uygulamanın yüklenmesi ile yani jailbreakli bir cihaz üzerinde mümkün
olabilir.
Bunun dışında unlock işlemi için blogumuzda arama yapabilir yahut
uygun konular altından yorum ile sorununuzu dile getirip çözümler
arayabilirsiniz.
Jailbreak Sonrası App Store Kullanılır Mı?
Bu da sıklıkla sorulan bir soru olmakla beraber cevabımız evet
olacaktır. Sonuçta jailbreak ile herhangi bir kullanım kısıtlaması
lmadığı gibi 3. parti eklentilere ulaşabileceğiniz alternatif bir
uygulama deposu olan Cydia isimli bir uygulamaya sahip olmuş
olacaksınız.
Bu durumda hem standart App Store uygulaması üzerinden ücretli veya
ücretsiz uygulamaları eskisi gibi yükleyecek hem de yine ücretli veya
ücretsiz 3. parti uygulamaları Cydia altenatif uygulama deposundan
yükler hale geleceksiniz.
Cydia Nedir?
Cydia basit olarak ifade etmemiz gerekirse eğer, jailbreak ile
cihazınıza App Store gibi bir uygulama şeklinde gelen, içerdiği sistem
uygulamaları ile App Store’dan ayrıldığı gibi App Store benzeri
uygulamaları bünyesinde barındıran bir uygulamadır. Apple’ın güvenlik
kısıtlamaları gereği sistem erişiminin jailbreak ile beraber aşılması
sonrasında sisteme ait bir çok değişik uygulamanın Cydia’da bulabilmek
ve bunları ücretli / ücretsiz olarak yüklenebildiği bir uygulamadır.
iOS Güncellemesi ve Jailbreak’e Etkisi
Genellikle sıklıkla sorulan sorulardan bir tanesi de kullanılan
jailbreak’in iOS sürüm yükseltmesi sonucunda etkilenip etkilenmeyeceği
hakkında oluyor. iOS cihazlarımızı geri yükleme (restore) veya sürüm
yükseltme işlemini yapmak demek cihazı fabrika ayarlarına döndürmek
demektir diyebiliriz. Cihaz bu işlem sırasında sıfırlanır ve dolayısı
ile jailbreak’te cihazdan silinmiş olur.
Geri yükleme veya iOS sürümünü yükseltme işlemi jailbreak ile beraber
Cydia üzerinden yüklenilen tüm tweak’ler ve ayarları silinerek cihaza
hiç jailbreak yapılmamış hale gelmesine yol açar. Gerçi Cydia’da yine
Cydia uygulamalarının komple yedeğini alan ve sürüm yükseltip jailbreak
yaptıktan sonra yedek alan bu uygulama tekrar yüklenerek önceki cydia
yedeğini yüklemek mümkündür. Ancak bu işlem biraz karışık ve uğraştırıcı
olabilir. Bu nedenle msürüm yükselteceğinizde ilgili sürüm için
jailbreak’in yayınlanıp yayınlanmadığını bilmek jailbreaksiz iOS cihazı
kullanamam diyenler için önem arzettiğini de ayrıca belirtelim.
Jailbreak Metodları ve Farkları Nelerdir?
Jailbreak, temel olarak üç metoda sahiptir, bunlar Tethered
(bilgisayar bağımlı), Semi Tethered (yarı bağımlı) ve Untethered
(tamamen bağımsız) metodlardır. Cihaz çeşitlerine ve o anki kullanılan
iOS sürümüne bağlı olarak jailbreak metodları da farklılık
arzedebilirler. Şimdi kısaca bu metodların anlamlarına değinelim;
-
Tethered Jailbreak Nedir?
Yukarıda da değindiğimiz gibi bilgisayar bağımlı olan metoddur.
Tethered olarak jailbreak yapılmış bir cihaz şarjı bittiğinde yahut
cihazı yeniden başlattığımızda tekrar açılabilmesi için jailbreak
yapıldığı araca tekrar bağlanarak açılabilir. Yoksa cihaz ekranında elma
olduğu halde takılı kalır ve cihaz açılamaz. Bu genellikle en konforsuz
jailbreak metodudur ancak hiç jailbreak bulunamadığı anlarda da
faydalanmaktan geri durmayacağınız metoddur.
Jailbreak aracına bağlanarak açılan cihazlarda kapandığı en son hali
neyse cihaz o şekilde yani yine jailbreakli ve yüklediğiniz tüm
uygulamalar var olduğu şekliyle açılır. Bunun için Just Boot denilen
işlem jailbreak aracı ile yapılır.
-
Semi Tethered Jailbreak Nedir?
Yukarıda açıkladığımız tethered metod gibi bu metodla da yapılan
jailbreak bilgisayar bağımlıdır ancak bu metoddan daha iyi bir sonuca
sahiptir. Semi tethered olarak yapılan bir jailbreak’te cihaz şarjı
bittiğinde yahut kapatılıp tekrar açıldığında elmada takılı kalmaz ve
cihaz tam olarak açılır. Bu sırada telefon açabilir, mesaj yazabilir ve
standart bir çok fonksiyonu kullanabilirsiniz. Ancak cydia ve onunla
yüklenen hiç bir uygulama çalışmaz, açtığınızda hemen kapanır.
Yine cihazı bilgisayara bağlayıp jailbreak aracı ile Just Boot işlemi
yapılarak sorunsuzca açılıp yine sorunsuzca çalışması sağlanabilir.
-
Untethered Jailbreak Nedir?
Bu metod jailbreak kullanıcıları için en beklenen ve sorunsuz
metoddur. Bu metod ile jailbreak yapılan cihazlar rahatlıkla kapatılıp
açılabilir ve jailbreakle yüklenmiş tüm uygulamalar ile standart iOS
uygulamaları sorunsuzca çalışır.
Jailbreak Sonrası App Store Uygulamaları Bedava Yüklenir Mi?
Bunun yanıtı evet olmakla beraber önermediğimiz bir şeydir, sonuçta
hem yasadışıdır hem de başkasının emeğini çalmakla ilgili bir durumdur.
En azından şunu yapabilirsiniz; Paralı App Store uygulamalarını
jailbreak sonrası bazı araçlar ile bedava olarak yükleyebilir,
uygulamaları test edebilir eğer sizin için çok önemli ve vazgeçilmez
uygulamalar ise bunları satın alabilirsiniz.
Bazı uygulamalar gerçekten de çok pahalı veya parasını haketmeyecek kadar önemsiz fonksiyonlara sahip olabilir. Bu yine de hakkımız olmayan bir şeyi elde etmek olacağından önermediğimiz bir şey olduğunu etik olarak vurgulamak durumundayız.
Jailbreak Yapmak Zormu?
Günümüzde jailbreak işlemi çok basit bir şekilde yapılmaktadır, hatta
öyle ki siz sadece cihazı bilgisayara bağlar, en fazla DFU moda alır ve
jailbreak aracındaki bir butona basarak bu işlemi yaparsınız. Tabi özel
durumlar olmuyor da değil ancak bunlar size zaten güncel iOS sürümü ve
buna bağlı jailbreak anlatımında da ayrıntılı olarak her zaman
anlatılmaktadır.
Yazımızın bundan sonraki kısmında jailbreak araçları ile mevcut iOS
sürümlerinin asıl jailbreak yapılacağına dair bağlantılar ve açıklamalar
yer alacaktır. Bunlar zaman içinde güncellenecek olmakla beraber
jailbreak araçlarını sizler İndirme Sayfası‘ndan edinebilirsiniz. Verdiğimiz bağlantıda tüm jailbreak araçları ile, diğer gerekli araçları bulabilirsiniz.
En İyi Jailbreak Aracı Hangisidir?
iOS sürümleri değiştiği gibi buna bağlı olarak jailbreak araçları ve
metodları da değişiklik arzeder. Bu nedenle en iyi jailbreak aracı diye
bir şey yoktur, aslolan nevcut cihazımızı o anda jailbreak yapacak olan
araçtır. Bu da geliştiricilere ve bu aracı ortaya çıkaranlara göre
değişmekle beraber tüm jailbreak araçları aslında en iyisidir.
Jailbreak Ücretlimidir?
Hayır, iOS hacker’ları geliştirdikleri jailbreak araçlarını para ile
satılan ürünler olarak geliştirmezler. Ancak bazı hackerlar bu işlem
için bağış alabilir bu da zorunlu olmamakla beraber dileyenlerin bu
çalışmalara destek verme amacını taşır. Bunun dışında parayla satılan
bir araç değildir.
iPhone, iPod touch, iPad, ve Apple TV Jailbreak Nasıl Yapılır?
iOS 6.0-6.1.2 Jailbreak:
iOS 5.1.1:
Kaynak:http://www.elmabulteni.com/ Etiketler: apple, appletv, ios, ipad, iphone, ipod, jailbreak, nasıl, yapılır