Bilgisayarınızı topladınız veya bilgisayarınıza herhangi bir teknik
müdahalede bulundunuz. Ama bilgisayar açılmıyor. İşte bu yazıda herkese
önce anlamsız gelen sesli hata mesajları ile POST (Power-on self test)
uyarılarına/hatalarına değineceğiz.
Normal bir boot işlemi esnasında sizin düğmeye basmanızla birlikte önce
bilgisayarın bütün bileşenlerine güç verilir, ekran kartınız hemen kendi
reklamını yapar ve POST ekranına gelirsiniz. Burada, anakartınız “Aabi
bakalım bana neler takılıymış” havalarında bütün bileşenleri ufak bir
teste tabi tutar. Size bu sırada ekranda işlemcinizin hızı, ram
miktarınız gibi bazı bilgiler verilir. İşletim sisteminin yüklenmeye
başlamasından hemen önce ekrana (eğer ben yeterince hızlıyım diyorsanız
Pause tuşuna basarak istediğiniz kadar seyredebileceğiniz) bir tablo
gelir. Bu tabloda kabaca POST işleminin sonuçlarını görürsünüz
diyebiliriz. Peki ya normal bir boot gerçekleşmezse?
Bilgisayarın başlamasını engelleyecek herhangi bir hatada ya sesli ya da
POST hata mesajları alırsınız. İyimser olmanın bir alemi yok.
Dolandırmadan söyleyeceğim. Sesli hata mesajları genellikle ölümcül,
POST mesajları ise genellikle uyarı niteliğindedir. Genellikle diyorum
çünkü, ekran kartı arızasını işaret eden bir sesli hat mesajı sadece
ekran kartınızın yerinden oynamasıyla da ortaya çıkabilir.
Sesli Hata Mesajları
Hata Anlamı
1- Sürekli Ses Güç kaynağı arızası
2- Birçok kısa bip Anakart arızası
3- 1 uzun Bellek tazelenmesinde hata
4- 1 uzun 1 kısa Anakart veya BIOS çipi arızası
5- 1 uzun 2 kısa Ekran kartı arızası (Genellikle eski kartlardaki DIP switch kaynaklıdır)
6- 1 uzun 3 kısa Ekran kartı arızası
7- 2 uzun 1 kısa Ekran kartı arızası (RAMDAC kaynaklı (?) )
8- 2 kısa Bellek parity (eşlik) hatası
9- 3 kısa Belleğin ilk 64k’lık bölümünde hata
10- 4 kısa Timer hatası
11- 5 kısa İşlemci hatası
12- 6 kısa Klavye işlemcisi hatası
13- 7 kısa İşlemci hatası
14- 8 kısa Ekran kartı belleğinde okuma/yazma hatası
15- 9 kısa BIOS ROM hatası
16- 10 kısa CMOS okuma/yazma hatası
17- 11 kısa Tampon Bellek Hatası
Gördüğünüz gibi bu bip sesleri hiç de hayırlı manalara gelmiyor. Bu sorunların çözüm yolları;
1. hata için, güç kaynağınızın bağlantılarını kontrol edip bir deneme
daha yapın. Eğer sorun devam ediyorsa, üç vakte kadar size yeni bir güç
kaynağı gelecek demektir.
2, 4, 10, 12, 15 e 16 numaralı hatalar için, tüm kartları işlemciyi ve
RAM’leri söküp tekrar takın. Öncelikle mümkün olduğunca az bileşenle
bilgisayarı başlatmaya çalışın. 4, 15 ve 16 numaralı hatalarda BIOS
çipinin yerine düzgünce oturduğundan emin olmak için üstüne hafifçe
bastırın. Değişen bir şey yoksa 4, 15 ve 16 numaralı hatayla karşı
karşıyaysanız yeni bir BIOS çipi edinin, yok eğer değilseniz zaten yeni
bir anakartınız olacağınız için BIOS çipiniz otomatik olarak değişmiş
olacaktır.
3, 8 ve 9 numaralı hatalarla baş etmek için öncelikle RAM’lerinizin
yerlerine düzgün oturduklarından ve yuvalarla aralarında herhangi bir
yabancı maddenin bulunmadığından emin olun. Eğer birden fazla bellek
modülü kullanıyorsanız değişik kombinasyonlar deneyin. Hata hala devam
ediyorsa belleklerinizi tek tek deneyerek sorunun hangisi/hangilerinde
olduğunu bulabilirsiniz.
5, 6 ve 7 numaralı mesajı alıyorsanız, ekran kartınızın yerine iyice
oturduğundan ve monitör bağlantısının düzgünce bir şekilde yapıldığından
emin olun. Problem sürüyorsa başka bir ekran kartı ile bilgisayarı
başlatmayı deneyin. Sonuç alırsanız sizi tebrik ederiz çok yakın bir
zamanda yepyeni bir ekran kartınız olacak. Ekran kartlarıyla ilgili
alacağınız sesli hata mesajlarının neredeyse tamamı 6 numara olacaktır.
Bu nedenle şimdiden “diii di dit dit” sesine alışmanızda fayda var.
11, 13 ve 17 numaralı hatalar için işlemcinizin düzgün bir şekilde
takıldığından emin olun. Mümkünse başka bir işlemciyle denemelerde
bulunun, sonuç alamazsanız özellikle 17 numaralı hata için
anakartınızdan şüphelenin.
POST Mesajları Girişi ölümcül hata mesajlarından yaptık ama daha çok
uyarı niteliğinde olan POST mesajları ile ortamı biraz yumuşatmayı ihmal
etmiyoruz. Genel olarak açıklayıcı, birkaç kelimelik (biraz İngilizce
ile) anlaşılabilir niteliktedirler. Ama can sıkmaya yetecek kadar
ciddiye almak kaçınılmazdır. Bu mesajlar anakarta, BIOS’a, takılı olan
donanıma, çipsete göre değişiklik gösterebilirler. Yine de belli başlı
birkaç hata mesajıyla uygulanabilecek çözüm yollarını yazıyorum.
BIOS ROM checksum error - System halted: BIOS çipindeki bir hatayı
gösterir. Çipte fiziksel hata veya BIOS yazılımında bozukluk olabilir.
Sisteminizi yeni bir BIOS ile update edin, sorun devam ediyorsa yeni bir
BIOS çipi edinmeniz gerekecek.
CMOS battery failed: BIOS piliniz bitmiş veya bitmek üzere. Pilin türünü belirleyip en yakın saatçiden yenisini alabilirsiniz.
CMOS checksum error - Defaults loaded: Herhangi bir nedenden dolayı BIOS
ayarlarınızda bozukluk oluşmuş (muhtemelen bitmek üzere olan BIOS pili
yüzünden). Varsayılan ayarlar yüklenerek sisteminizin zarar görmesi
engellenmiş.
Floppy disk(s) fail: Sisteminize takılı bulunan disket sürücü(ler) ile
BIOS’taki disket sürücü ayarları birbirini tutmuyor. Disket sürücünüzün
bağlantılarını kontrol edin, BIOS’taki ayarlar yanlışsa düzeltin. Sorun
devam ediyorsa disket sürücünüzde muhtemel bir fiziksel arıza var
demektir.
Keyboard error or no keyboard present: Belki de en çok karşılaşılan POST
mesajı. Bu mesaj genellikle “Press F1 to continue” diye devam eder. Siz
de olmayan klavyenin F1 tuşuna basarak hatadan kurtulabilir veya yeni
bir klavye takarak işleme devam edebilirsiniz.
Memory test fail: POST mesajlarının belki de en can sıkıcısı. BIOS’taki
bellek ayarlarınızda olabilecek bir problemden kaynaklanabildiği gibi,
bellek modüllerinizdeki kısmi (kısmi=belli bir bölümündeki) arıza
nedeniyle de ortaya çıkailir. Ayarlarınızdan eminseniz, başka bir bellek
ile sisteminizi tekrar açmayı deneyin.
Hard Disk(s) Fail: Sisteminizde mevcut disk(ler)le BIOS’ta belirilmiş
disk ayarları birbirini tutmuyor demektir. BIOS’tan disk ayarlarını
otomatiğe getirin, master/slave ayarlarını kontrol edin. Sorun devam
ediyorsa disk sürücünüzde fiziksel bir bozukluk kuvetle muhtemeldir.
Bunlar POST hatalarının sadece belli başlı olanları. Sistem-spesifik
olarak hata mesajları ile karşılaşabileceğinizi tekrar hatırlatmamda bir
sakınca yok.
faydalı olabiliceğini düşündüm sizlerle paylasayım dedim... Etiketler: bios, hata, sesli.uyarı